Từ chuyên gia hạ tầng đám mây đến Nhà sáng lập FUT89 Tech JSC, Minh Ajax đã lựa chọn con đường ít người nghĩ tới: Đưa công nghệ tiến sâu vào lĩnh vực bóng đá. Quyết định khởi nghiệp bóng đá của ông xuất phát từ quy mô cộng đồng, tiềm năng dữ liệu thời gian thực cùng mối gắn kết được hình thành từ thời thơ ấu.
Sức hút của bóng đá với cộng đồng Việt Nam
Quy mô lượng người quan tâm tại Việt Nam
PV: Chào ông Minh Ajax. Nhiều người thắc mắc vì sao ông lựa chọn bóng đá để khởi nghiệp, thay vì tiếp tục phát triển sản phẩm trong các lĩnh vực công nghệ thuần túy?
Minh Ajax: Chào bạn. Khi đánh giá cơ hội kinh doanh, tôi thường bắt đầu từ nhu cầu thực tế của người dùng. Bóng đá có cộng đồng theo dõi rộng, mức độ quan tâm ổn định và nhịp tiêu thụ thông tin diễn ra gần như mỗi ngày. Đây là lợi thế rất rõ nếu so với nhiều môn thể thao vốn phụ thuộc vào vài giải đấu hoặc sự kiện lớn trong năm.
Người hâm mộ Việt Nam theo dõi từ đội tuyển quốc gia, các giải trẻ, V.League đến Ngoại hạng Anh, Champions League và World Cup. Giữa hai trận đấu, họ tiếp tục tìm kiếm tin chuyển nhượng, phong độ cầu thủ, lịch thi đấu, lịch sử đối đầu hoặc tình hình lực lượng. Nhu cầu ấy tạo thành dòng tương tác liên tục, thay vì tăng mạnh trong thời gian ngắn rồi nhanh chóng hạ nhiệt.
Với dự án khởi nghiệp bóng đá, thị trường đã có sẵn nhóm người dùng biết mình muốn tìm kiếm điều gì. Bài toán dành cho đội ngũ phát triển là cung cấp thông tin nhanh hơn, chính xác hơn và có chiều sâu hơn, thay vì dành quá nhiều nguồn lực để hình thành thói quen hoàn toàn mới.
Tính chất cảm xúc đặc trưng của môn thể thao này
PV: Bóng đá gắn với cảm xúc mạnh, trong khi chuyên môn của ông tập trung vào dữ liệu, hệ thống và hạ tầng. Hai yếu tố này có mâu thuẫn với nhau hay không?
Minh Ajax: Theo tôi, cảm xúc và dữ liệu không đứng ở hai phía đối lập. Cảm xúc tạo ra nhu cầu tương tác, còn dữ liệu cung cấp cơ sở để cuộc thảo luận trở nên rõ ràng hơn. Sau mỗi trận đấu, người xem thường tranh luận về phong độ, chiến thuật, quyết định của huấn luyện viên hoặc khả năng tác động của từng cầu thủ.
Khi đội hình được công bố, cầu thủ bất ngờ chấn thương hoặc tỷ lệ trận đấu biến động, lượng truy cập có thể tăng rất nhanh. Người dùng muốn kiểm tra nguyên nhân ngay tại thời điểm sự kiện xảy ra. Hệ thống phải tiếp nhận lưu lượng lớn, xử lý dữ liệu ổn định và trả kết quả với độ trễ thấp.
Đây chính là điểm khiến tôi quan tâm đến khi khởi nghiệp bóng đá. Phía sau cảm xúc trên khán đài là bài toán kỹ thuật phức tạp, từ lưu trữ dữ liệu, cân bằng tải, mở rộng tài nguyên đến bảo đảm dịch vụ hoạt động liên tục. Với người có nền tảng hạ tầng như tôi, đó là vùng giao thoa rất tự nhiên giữa chuyên môn và thị trường.
Tiềm năng dữ liệu trong bóng đá so với các môn khác
Khối lượng dữ liệu có thể khai thác
PV: Nếu đặt cạnh các môn thể thao khác, bóng đá có lợi thế gì về khả năng khai thác dữ liệu thời gian thực?
Minh Ajax: Bóng đá tạo ra dòng dữ liệu liên tục trong suốt thời gian thi đấu. Trong mỗi hiệp, hệ thống có thể ghi nhận vị trí cầu thủ, quãng đường di chuyển, tốc độ, hướng tấn công, khu vực tranh chấp, số đường chuyền và chất lượng cơ hội.
Từ lớp dữ liệu cơ bản, nền tảng có thể phát triển thêm các chỉ số như bàn thắng kỳ vọng, bàn thua kỳ vọng, sơ đồ nhiệt, cường độ gây áp lực hoặc hiệu suất kiểm soát khu vực cuối sân. Mỗi chỉ số phản ánh một lát cắt khác nhau, khi ghép lại sẽ tạo thành bức tranh sát hơn với diễn biến thực tế. Khối lượng dữ liệu lớn khiến việc xử lý theo cách thủ công gần như bất khả thi. Hệ thống cần tiếp nhận dữ liệu theo luồng, kiểm tra tính hợp lệ, loại bỏ bản ghi trùng và đồng bộ giữa nhiều nguồn. Kinh nghiệm làm việc với hạ tầng phân tán tại Cisco đã cho tôi nền tảng để tiếp cận bài toán này theo hướng hệ thống, thay vì xử lý từng phần rời rạc.
Mức độ đa dạng của các chỉ số phân tích
PV: Nhiều người cho rằng bóng đá có tính ngẫu nhiên cao, vì vậy dữ liệu khó phản ánh chính xác kết quả. Quan điểm của ông về vấn đề này ra sao?
Minh Ajax: Dữ liệu không loại bỏ hoàn toàn yếu tố bất ngờ, song nó có thể chỉ ra bối cảnh phía sau kết quả. Tỷ số cho biết đội nào giành chiến thắng, trong khi hệ thống chỉ số cho thấy chiến thắng ấy đến từ khả năng kiểm soát thế trận, hiệu quả dứt điểm hay khoảnh khắc tận dụng sai lầm của đối thủ.
Một đội có thể cầm bóng ít, tạo ra số cơ hội thấp hơn, song vẫn giành ba điểm nhờ hiệu suất dứt điểm tốt. Ở chiều ngược lại, đội kiểm soát phần lớn thời lượng chưa chắc thi đấu hiệu quả nếu bóng chủ yếu luân chuyển ở khu vực thiếu khả năng gây sát thương.
Việc phân tích vì thế cần kết hợp lịch sử đối đầu, phong độ gần đây, thể trạng cầu thủ, thời tiết, lịch thi đấu và chiến thuật. Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ sắp xếp khối dữ liệu ấy thành cấu trúc dễ đọc, phát hiện xu hướng và cảnh báo điểm bất thường. Quyền đánh giá cuối cùng vẫn thuộc về đội ngũ phân tích cùng người sử dụng. Đây là lý do dự án khởi nghiệp bóng đá của tôi tập trung vào khả năng giải thích dữ liệu, thay vì chỉ hiển thị thật nhiều con số. Giá trị thực tế nằm ở việc người đọc hiểu con số đang phản ánh điều gì và giới hạn của nó nằm ở đâu.
Lý do cá nhân gắn với môn thể thao này
Kỷ niệm cá nhân với bóng đá
PV: Ngoài tiềm năng thị trường và bài toán kỹ thuật, bóng đá có ý nghĩa cá nhân ra sao đối với ông?
Minh Ajax: Tôi cùng gia đình sang Mỹ định cư khi lên 10 tuổi. Trong giai đoạn phải thích nghi với môi trường mới, bóng đá trở thành sợi dây kết nối tôi với văn hóa Việt Nam. Các trận đấu tạo ra thời gian để gia đình cùng theo dõi, trò chuyện và chia sẻ cảm xúc.
Khi sống xa quê hương, nhiều ký ức có thể dần trở nên mờ nhạt, song bóng đá luôn tạo cảm giác gần gũi. Chỉ cần nghe nhắc đến đội tuyển Việt Nam hoặc thấy màu áo đỏ trên sân, cảm giác gắn kết lập tức trở lại. Giá trị ấy khó đo bằng con số, dù nó có ảnh hưởng lớn đến lựa chọn nghề nghiệp sau này của tôi. Từ nhỏ, tôi đã có thói quen ghi chép kết quả, so sánh phong độ và tìm hiểu xác suất phía sau từng trận đấu. Tôi thường đặt câu hỏi vì sao đội được đánh giá cao lại thất bại, hoặc vì sao kết quả cuối cùng khác xa thế trận. Cách quan sát ấy dần hình thành tư duy phân tích dựa trên dữ liệu của tôi.
Sự kết nối giữa đam mê và chuyên môn kỹ thuật
PV: Ông đã chuyển niềm yêu thích bóng đá thành dự án công nghệ cụ thể theo cách nào?
Minh Ajax: Thời gian nghiên cứu tại MIT củng cố cho tôi quan điểm rằng công nghệ cần giải quyết vấn đề thực tế. Với thị trường bóng đá, vấn đề nằm ở tốc độ cập nhật, tính minh bạch và khả năng kiểm chứng thông tin.
Người dùng hiện có thể tiếp cận lượng nội dung rất lớn, song dữ liệu thường xuất hiện rời rạc. Họ biết tỷ số, tỷ lệ kiểm soát bóng hoặc số cú sút, song chưa chắc hiểu mối liên hệ giữa các chỉ số ấy. Khi thiếu bối cảnh, con số dễ bị diễn giải theo cảm tính hoặc phục vụ cho kết luận đã có từ trước. Với thực tế đó, tôi định hướng FUT89 phát triển theo mô hình kết hợp giữa hạ tầng dữ liệu và tư duy phản biện. Hệ thống SoiBot đảm nhiệm việc tổng hợp, đối chiếu cũng như sắp xếp dữ liệu, còn đội ngũ phân tích tập trung làm rõ bối cảnh, rủi ro cùng giới hạn của mỗi nhận định.
Quyết định chọn bóng đá của tôi cũng được hình thành từ ba nền tảng chính: Quy mô cộng đồng, tiềm năng dữ liệu và trải nghiệm cá nhân. Khi ba yếu tố ấy gặp chuyên môn về hạ tầng, hướng đi khởi nghiệp bóng đá dần trở thành lựa chọn có cơ sở rõ ràng, thay vì quyết định chỉ xuất phát từ niềm yêu thích sân cỏ. Với FUT89, tôi theo đuổi cách tiếp cận lấy dữ liệu làm nền móng, công nghệ làm công cụ và tư duy phản biện làm lớp kiểm chứng. Đây cũng là cách để tôi chuyển ký ức bóng đá từ thời thơ ấu thành sản phẩm phục vụ cộng đồng người hâm mộ Việt Nam, đồng thời tạo ra giá trị thực tế từ chuyên môn đã tích lũy trong nhiều năm.
PV: Qua cuộc trò chuyện, chắc hẳn độc giả cũng có thể hiểu rõ hơn vì sao bóng đá trở thành lựa chọn khởi nghiệp của ông, cũng như cách FUT89 được hình thành từ sự giao thoa giữa đam mê, dữ liệu và chuyên môn công nghệ. Cảm ơn ông Minh Ajax về những chia sẻ thẳng thắn và giàu góc nhìn của mình!